Nisâ Sûresi 28. Âyet Tefsiri

Kur'an Tefsiri

İnsanoğlu zannettiği kadar kuvvetli bir varlık değildir. Çünkü o, çok zaman nefsânî arzularına karşı koyacak iradeyi sergileyemez. Hevâ ve hevesine çoğunluk mağlup olur. Şehvetini dizginlemekte gerekli sabrı gösteremez. Sahip olduğu istidatları ibâdet ve kulluk yolunda kullanmaya genellikle muvaffak olamaz. Gerçi insan kulluk imtihanını kazanmasını sağlayacak güç ve donanımdan mahrum değildir. Ancak bu imtihanda kendisini yarı yolda bıraktırma ihtimali taşıyan bazı zaafları da vardır. Şehevî arzuları bu zaafların en mühimlerindendir. Geçen âyetlerde bu arzunun meşrû yoldan tatmini için gerekli hükümleri beyân eden Kur’ân-ı Kerîm, bu âyette insanın söz konusu zaafına işaret etmek suretiyle zinaya ve gayri meşrû yollara sapmaktan nehyettiği gibi, meşrû nikah yollarını kolaylaştırmak gerektiğine de işaret etmiş olmaktadır. Esasen İslâm dini bir bütün olarak, tarih boyunca insanoğluna yüklenmiş olan ağır sorumlulukları kaldırıp onun yükünü hafifletmeyi hedeflemiştir. Resûl-i Ekrem Efendimiz:“Ben kolay ve müsâmahakâr hanîf dîni ile gönderildim” (Ahmed b. Hanbel, Müsned, V, 266) buyurmak suretiyle buna işaret etmiştir. Bu bakımdan İslâm âlimleri ve fakîhleri, hem dinin mâhiyetini hem de insanların maslahatını çok iyi bilerek tatbiki mümkün olabilecek bir yol tutmalıdırlar. Dinden taviz vermemeli, bilakis dini doğru bir şekilde anlayıp anlatmalıdırlar. Nitekim şâir der ki:

“Her kârda âkıl gözetir semt-i sühûlet

Engüşt-i hıred ukde-i düşvâra yakışmaz.” (Sâmî, Arpaemînizâde)

“Akıllı adam, her işde bir kolaylık, bir çıkar yol gözetir. Halli mümkün olmayan işlere körü körüne teşebbüs etmez.”

İnsanın bir başka zaafı da aşırı mal tutkusudur. Bununla alakalı olarak da şöyle buyruluyor: