Ve keżâlike fetennâ ba’dahum biba’din liyekûlû ehâulâ-i mennaAllâhu ‘aleyhim min beyninâk eleysaAllâhu bi-a’leme bi-şşâkirîne
Meal
“Allah aramızdan bula bula bunları mı lutfuna lâyık gördü?” demeleri için, onların bir kısmını diğer bir kısmıyla işte böyle imtihan ettik. Şükredenleri en iyi bilen Allah değil midir?
Kur'an Tefsiri
Allah Teâlâ dünya hayatında insanları, zengin ve fakirleri birbiriyle imtihan eder. Umumiyetle mal ve mevki sahipleri fakir ve zayıfları küçümser, onlarla alay ederler. Fakirler de zenginleri, mal ve mevki sahiplerini kıskanırlar. Eğer zenginler nimetlere şükreder, fakirler de hallerine sabreder ve Allah’a kulluğun icâbını yerine getirirlerse problem çözülür. Aynı durum iman ve küfür bahsinde de geçerlidir. Müşrikler, zayıf, fakir ve kölelikten yeni kurtulmuş müslümanları ayak takımı, bayağı insanlar sanmışlar, mal ve mevkilerine güvenerek kendilerini onlardan üstün görmüşlerdir. Cenab-ı Hak da iman ve İslâm nimetini o yoksul, fakir ve ezilmiş kimselere nasip etmek suretiyle mal ve mevkilerine mağrur olanları imtihan etmiştir. Bu sebeple onlardan kendini şerefli ve üstün gören biri, daha önce müslüman olmuş bayağı saydığı birine bakarak İslâm’a girmeyi gururuna yediremez, kibirlenir, “Bu mu benden önce müslüman olmuş?” der ve müslüman olmazdı. Yine müşrikler şu âyet-i kerîmede haber verildiği üzere: “Eğer Kur’an iyi ve faydalı bir şey olsaydı, şu ayak takımı kimseler ona inanmakta bizi geçemezlerdi” (Ahkâf 46/11) derlerdi. Oysa onlar, hidâyetin en büyük ilâhî lutuf olduğunu, Allah’ın bunu ancak dilediği kullara verdiğini ve onlara rahmetiyle muamele edeceğini unutuyorlardı:
Muhtasar Tefsir
Böylece onları birbirleri ile imtihan ettik. Dünyadaki rızıklarında birbirlerinden farklı kıldık ve kendilerini onunla imtihan ettik ki, zengin olan kâfirler fakir olan müminlere; "Aramızdan Allah`ın kendilerine hidayeti lütuf ve ihsanda bulunduğu kimseler bunlar mı?" desinler. Şayet iman etmek hayırlı bir şey olsaydı bunlar bizden önce iman etmezlerdi. Hâlbuki öncelik bize aittir. Allah, nimetlerine şükredenleri dahi iyi bilen ve böylece onları iman etmeye muvaffak edip uygun hale getirendir. Kâfirleri de en iyi bilen O`dur, onları mahrum bırakır ve iman etmezler. Evet gerçekten onları en iyi bilen Allah`tır.