Felmudebbirâti emrân
Meal
Kendilerine verilen işleri en uygun yolla düzenleyip yapanlara ki siz yeniden mutlaka diriltileceksiniz!
Kur'an Tefsiri
Yüce Allah, bir kısım varlıklara yemin ederek yeniden dirilişin kesin bir gerçek olduğunu haber verir. Bu varlıkların kimler olduğu açık değildir. Onları vasfeden kelimelerin de birkaç mânaya ihtimali vardır. Bunlar hakkında yapılan izahların şu üçü ehemmiyet arz eder:
Birincisi; bunlar meleklerdir. Meleklerin yaptığı pek çok iş vardır. Burada daha ziyade insanların canını alma işleri üzerinde durulur. Dolayısıyla bunlar insanların ruhlarını bedenlerinden çekip çıkaran ölüm meleği ve yardımcılarıdır. Buna göre اَلنَّازِعَاتُ (nâzi‘ât), kâfirlerin ruhlarını ta derinlere dalıp şiddetle söküp çıkaran melekler. اَلنَّاشِطَاتُ (nâşitât), müminlerin ruhlarını incitmeden hafifçe çekip alan melekler. اَلسَّابِحَاتُ (sâbihât), Allah’ın emrini yerine getirmek için gelip giderken ufuklarda denizde yüzer gibi hareket eden veya dalgıcın denizde yüzdüğü gibi insan bedeninde yüzerek ruhunu çıkartan melekler. اَلسَّابِقَاتُ (sâbikât), müminlerin ruhlarını cennete, kâfirlerin ruhlarını cehenneme götürürken birbirleriyle yarışan melekler. اَلْمُدَبِّرَاتُ (müdebbirât), kâinatın nizamında Allah tarafından kendilerine verilen işleri aksatmadan en uygun şekilde yerine getiren meleklerdir.
İkincisi; insanların ruhlarıdır. Burada kullanılan vasıflar, ruhların ölüm anında bedenlerinden zorlukla veya kolaylıkla ayrılmalarını, hızla ruhlar âlemine varmalarını, ruhlar âlemindeki makamlarına yarışırcasına gitmelerini ve mânen kemâle ererek işleri idâre eden meleklerin mevkiine yükselmelerini anlatır. Yahut bu vasıflar, dünyada nefislerini terbiye ve tezkiye etme yoluna giren ruhların, nefis mücadelesi yaparak iç ve dış âlemlerini temizleme, şehevî arzularından sıyrılma, ahlâkî kemâle yükselme, sonra kusurlu nefisleri terbiye etme işiyle meşgul olmalarını beyân eder.
Üçüncüsü; Allah yolunda cihad eden mücâhidlerdir. Bu vasıflar, onların yayları iyice gererek ok atmalarını, oklarını kolayca fırlatmalarını, karada hızla yürümelerini, denizde yüzmelerini, havada uçmalarını, düşmanla savaşta yarışırcasına vuruşarak ileri geçmelerini ve savaş işlerini en uygun şekilde yürütüp idare etmelerini haber verir.
Bahsi geçen varlık ve hâdiseleri yaratan ilâhî kudret, söz verdiği üzere kıyâmeti mutlaka koparacak ve ölüleri yeniden kesinlikle diriltecektir. Şimdi o korkunç günden dehşetli bir manzara sunulur:Muhtasar Tefsir
Ve Yüce Allah kulların amellerinden sorumlu olan melekler gibi, kendisinin takdir ettiği emirleri yerine getiren bütün melekler adına yemin etmiştir. Hesaba çekmek ve karşılıklarını vermek için onları yeniden dirilteceğine yemin etmiştir.