سَأَلَ سَآئِلٌۢ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ ١
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(Kafirlərdən) biri vaqe olacaq əzab (qiyamət əzabının nə vaxt və kimə üz verəcəyi) barədə soruşdu.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
İstəyən kimsə baş verəcək əzabı istədi –
سُورَةُ المعارج
Məaric surəsi
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
لِّلْكَٰفِرِينَ لَيْسَ لَهُۥ دَافِعٌ ٢
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(O əzabı) kafirlərdən dəf edə biləcək bir kimsə yoxdur!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
bunu kafirlər üçün dilədi. O əzabın qarşısını alan tapılmayacaq.
مِّنَ ٱللَّهِ ذِى ٱلْمَعَارِجِ ٣
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(O əzab yüksək) dərəcələr sahibi olan Allahdandır!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O, dərəcələr sahibi olan Allahdandır.
تَعْرُجُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيْهِ فِى يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُۥ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ ٤
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Mələklər və ruh (Cəbrail) Onun dərgahına (dünya ilə müqayisədə) müddəti əlli min il olan bir gündə qalxarlar.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Mələklər və Ruh (Cəbrail) Ona doğru sayı əlli min ilə bərabər bir gün ərzində qalxırlar.
فَٱصْبِرْ صَبْرًا جَمِيلًا ٥
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(Ya Peyğəmbər! Kafirlərin əziyyətlərinə) mətanətlə (heç bir təlaş, narahatlıq keçirmədən) səbr et!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Sən təmkinlə səbir et!
إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُۥ بَعِيدًا ٦
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Şübhəsiz ki, onlar (müşriklər) onu (o əzabı) uzaq görürlər (ona inanmırlar).
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Doğrusu, kafirlər o əzabın uzaq olduğunu güman edirlər.
وَنَرَىٰهُ قَرِيبًا ٧
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Biz isə onu yaxın görürük (ona inanırıq).
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Biz isə onun yaxın olduğunu görürük.
يَوْمَ تَكُونُ ٱلسَّمَآءُ كَٱلْمُهْلِ ٨
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O gün göy göyərmiş mis kimi olacaq;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O gün göy əridilmiş metal kimi olacaqdır.
وَتَكُونُ ٱلْجِبَالُ كَٱلْعِهْنِ ٩
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Dağlar da didilmiş (rəngbərəng) yun kimi olacaqdır.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Dağlar da didilmiş yuna bənzəyəcəklər.
وَلَا يَسْـَٔلُ حَمِيمٌ حَمِيمًا ١٠
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Və dost dostu arayıb axtarmayacaqdır (hərə öz hayına qalacaqdır).
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Dost dostunun halını xəbər almayacaq.
يُبَصَّرُونَهُمْ ۚ يَوَدُّ ٱلْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِى مِنْ عَذَابِ يَوْمِئِذٍۭ بِبَنِيهِ ١١
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Onlar bir-birinə göstəriləcəklər (lakin bir-birini tanısalar da, özlərini tanımamazlığa vurub bir-birindən qaçacaqlar). O günün əzabından qurtarmaq üçün günahkar istərdi ki, fəda etsin (fidyə versin) öz oğullarını;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Halbuki onlar bir-birini görəcəklər. Günahkar o günün əzabından qurtarmaq üçün fidyə vermək istəyər – öz oğullarını,
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ ١٢
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Övrətini və qardaşını;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
həyat yoldaşını və qardaşını,
وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِى تُـْٔوِيهِ ١٣
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(Çətin günlərdə) ona sığınacaq verən əşirətini (qohum-əqrabasını);
AzərbaycancaAlıxan Musayev
ona sığınacaq vermiş nəslini
وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ يُنجِيهِ ١٤
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Və yer üzündə olanların hamısını – təki özünü (Allahın əzabından) qurtarsın!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
və yer üzündə olanların hamısını – təki bu onu xilas etsin.
كَلَّآ ۖ إِنَّهَا لَظَىٰ ١٥
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Xeyr (bu mümkün deyildir). Həqiqətən, o (Cəhənnəm) alovlu atəşdir.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Xeyr! Bu, alovu şölələnən Oddur –
نَزَّاعَةً لِّلشَّوَىٰ ١٦
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(Elə bir atəş ki) başın dərisini sıyırıb çıxardır (dərini sümükdən ayırır).
AzərbaycancaAlıxan Musayev
başın dərisini sıyırıb çıxaran bir od.
تَدْعُوا۟ مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّىٰ ١٧
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Çağırır (o Cəhənnəm itaətdən) çıxanı, (imandan) üz döndərəni
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O od çağırır haqqa arxa çevirəni, ondan üz döndərəni
وَجَمَعَ فَأَوْعَىٰٓ ١٨
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Və (mal-dövlət) yığıb saxlayanı! (Allahın payını verməyəni; acizə, yoxsula əl tutmayanı!)
AzərbaycancaAlıxan Musayev
və mal-dövlət yığıb saxlayanı.
۞ إِنَّ ٱلْإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا ١٩
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Həqiqətən, insan (sərvətə) çox həris (tamahkar və kəmhövsələ) yaradılmışdır!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Həqiqətən, insan kəmhövsələ yaradılmışdır.
إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعًا ٢٠
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Ona bir pislik üz verdikdə fəryad qoparar.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Ona bir pislik toxunduqda özündən çıxır,
وَإِذَا مَسَّهُ ٱلْخَيْرُ مَنُوعًا ٢١
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Ona bir xeyir nəsib olduqda isə xəsis olar.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
bir xeyir nəsib olduqda isə xəsislik edir.
إِلَّا ٱلْمُصَلِّينَ ٢٢
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Namaz qılanlar istisnadır!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Namaz qılanlar istisnadır.
ٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ دَآئِمُونَ ٢٣
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O kəslər ki, daim namaz qılarlar;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O kəslər ki, namazlarını həmişə qılırlar.
وَٱلَّذِينَ فِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّ مَّعْلُومٌ ٢٤
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O kəslər ki, onların mallarında müəyyən bir haqq (pay) vardır -
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O kəslər ki, onların mallarında məlum bir haqq vardır-
لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ ٢٥
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Dilənən və (hər şeydən) məhrum olan (lakin abrına qısılıb dilənməyən) kimsə üçün;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
dilənən və həya edib dilənməyən miskinlər üçün.
وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ ٱلدِّينِ ٢٦
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O kəslər ki, haqq-hesab gününü təsdiq edərlər;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O kəslər ki, Haqq-hesab gününü təsdiq edirlər.
وَٱلَّذِينَ هُم مِّنْ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ ٢٧
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O kəslər ki, Rəbbinin əzabından qorxub tir-tir əsərlər;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O kəslər ki, Rəbbinin əzabından qorxurlar.
إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمْ غَيْرُ مَأْمُونٍ ٢٨
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Çünki onların Rəbbinin əzabından (bu əzabın kiməsə toxunub-toxunmayacağından) arxayın olmaq olmaz;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Axı Rəbbinin əzabı onlar üçün də təhlükəsiz deyil.
وَٱلَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَٰفِظُونَ ٢٩
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O kəslər ki, ayıb yerlərini qoruyub saxlayarlar (zina etməzlər);
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O kəslər ki, tənasül üzvlərini zinadan qoruyurlar –
إِلَّا عَلَىٰٓ أَزْوَٰجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَٰنُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ ٣٠
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Övrətləri və cariyələri istisna olmaqla. (Onlarla yaxınlıq etməyə görə) əsla qınanmazlar;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
zövcələrindən və sahib olduqları cariyələrdən başqa. Buna görə onlar əsla qınanmazlar.
فَمَنِ ٱبْتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْعَادُونَ ٣١
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Bundan artığını istəyənlər isə həddi aşanlardır;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Bundan artığını istəyənlər isə həddi aşanlardır.
وَٱلَّذِينَ هُمْ لِأَمَٰنَٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَٰعُونَ ٣٢
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O kəslər ki, əmanətə xəyanət etməz, verdikləri sözü yerinə yetirərlər;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O kəslər ki, əmanəti danmır və əhdlərini pozmurlar.
وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمْ قَآئِمُونَ ٣٣
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O kəslər ki, düzgün şəhadət verərlər
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O kəslər ki, şahidliklərində mətindirlər.
وَٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ ٣٤
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Və o kəslər ki, namazlarını (layiqincə) hifz edərlər-
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Bir də o kəslər ki, namazlarını dəqiqliklə qılırlar.
أُو۟لَٰٓئِكَ فِى جَنَّٰتٍ مُّكْرَمُونَ ٣٥
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Məhz onlar cənnətlərdə ehtiram olunacaq (əzizlənəcək) kimsələrdir!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Cənnət bağlarında hörmət göstəriləcək insanlar da elə onlar olacaqdır.
فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قِبَلَكَ مُهْطِعِينَ ٣٦
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(Ya Peyğəmbər!) Kafirlərə nə olub ki, (boyunlarını qabağa uzadıb) sənə tərəf tələsirlər?
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Sənə doğru tələsən kafirlərə nə olub belə –
عَنِ ٱلْيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ ٣٧
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Sağdan və soldan dəstə-dəstə gəlirlər?
AzərbaycancaAlıxan Musayev
sağdan-soldan dəstələrlə ətrafına yığışırlar?
أَيَطْمَعُ كُلُّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُمْ أَن يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٍ ٣٨
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Məgər onların hər biri Nəim cənnətlərinəmi daxil olacağına ümid edir?
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Deyəsən onların hamısı Nəim cənnətinə bir təhər girə biləcəklərini düşünürlər?
كَلَّآ ۖ إِنَّا خَلَقْنَٰهُم مِّمَّا يَعْلَمُونَ ٣٩
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Xeyr! (Bu ola bilməz). Biz onları özlərinin bildiyi şeydən yaratdıq! (İnsan bir qətrə natəmiz nütfədən xəlq edilmişdir. İnsanın e’tiqadı, imanı olmasa, bu vecsiz maddənin nə dəyərini, nə də qiyməti ola bilər?! Bu və ya digər şəxsin Cənnətə daxil olması üçün başlıca şərt onun Allaha iman gətirib Ona səmimi-qəlbdən itaət etməsidir. Nicat yolu yalnız budur!)
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Xeyr! Bu mümkün deyil! Biz onları bildikləri şeydən xəlq etmişik.
فَلَآ أُقْسِمُ بِرَبِّ ٱلْمَشَٰرِقِ وَٱلْمَغَٰرِبِ إِنَّا لَقَٰدِرُونَ ٤٠
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Məşriqlərin və məğriblərin Rəbbinə and olsun ki, Biz, həqiqətən, qadirik.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
And içirəm məşriqlərin və məğriblərin Rəbbinə! Biz doğrudan da, elə bir qüdrətə malikik ki, –
عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيْرًا مِّنْهُمْ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ ٤١
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Onları özlərindən daha yaxşısı ilə əvəz etməyə (onları məhv edib yerlərinə Allaha müt’i olan başqa bir məxluq gətirməyə). Və (bu işdə) heç kəs Bizim qarşımıza keçə bilməz! (Bizə mane ola bilməz!)
AzərbaycancaAlıxan Musayev
onları daha yaxşıları ilə əvəz edə bilərik. Bunda qarşımıza çıxa bilən tapılmaz.
فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا۟ وَيَلْعَبُوا۟ حَتَّىٰ يُلَٰقُوا۟ يَوْمَهُمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ ٤٢
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Elə isə (ya Peyğəmbər!) qoy onlar və’d olunduqları günə qovuşanadək (batil əməllərinə) dalsınlar və oynayıb-əylənsinlər!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Vədə verilmiş günə çatanadək onlarla daha işin olmasın, qoy boş-boş danışsınlar və əylənsinlər.
يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ ٱلْأَجْدَاثِ سِرَاعًا كَأَنَّهُمْ إِلَىٰ نُصُبٍ يُوفِضُونَ ٤٣
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O gün onlar (dünyada ibadət etdikləri) bütlərin yanına tələsirmişlər kimi qəbirlərdən tez-tələsik çıxacaqlar.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O gün, məbudlarına ibadətə can atırmışlar kimi onlar qəbirlərdən çıxacaqlar.
خَٰشِعَةً أَبْصَٰرُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۚ ذَٰلِكَ ٱلْيَوْمُ ٱلَّذِى كَانُوا۟ يُوعَدُونَ ٤٤
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Onların gözləri zəlilcəsinə yerə dikiləcək, özlərini də zillət bürüyəcəkdir. Bu onlara və’d olunmuş həmin qiyamət günüdür!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O gün onların baxışları yerə dikiləcək, özlərini də zillət bürüyəcəkdir. Budur onların xəbərdar edildikləri Gün!