يَٰٓأَيُّهَا ٱلْمُدَّثِّرُ ١
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Ey (libasına) bürünüb sarınan (Peyğəmbər)!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Ey libasına bürünüb örtünmüş peyğəmbər!
سُورَةُ المدثر
Müddəssir surəsi
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
قُمْ فَأَنذِرْ ٢
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Qalx (qövmünü Allahın əzabı ilə) qorxut!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Qalx və insanları xəbərdar et!
وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ ٣
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Öz Rəbbini uca tut!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Təkcə Rəbbini uca tut!
وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ ٤
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Libasını təmizlə! (Nəfsini günahlardan pak et!)
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Geyimini təmiz saxla!
وَٱلرُّجْزَ فَٱهْجُرْ ٥
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(Əzaba səbəb olacaq) pis şeylərdən uzaqlaş! (Bütləri tərk et!)
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Pis şeyləri tərk et!
وَلَا تَمْنُن تَسْتَكْثِرُ ٦
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(Etdiyin yaxşılığı) çox bilib başa qalxma! (Heç kəsə minnət qoyma!)
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Yaxşılığı təmənna məqsədilə etmə!
وَلِرَبِّكَ فَٱصْبِرْ ٧
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Rəbbinin yolunda (Rəbbinin rizasını qazanmaq üçün bu yolda sənə üz verəcək bütün çətinliklərə) səbr et!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Rəbbin üçün səbir et!
فَإِذَا نُقِرَ فِى ٱلنَّاقُورِ ٨
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Elə ki, sur çalındı,
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Sur üfürülərkən –
فَذَٰلِكَ يَوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَسِيرٌ ٩
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O gün çox ağır bir gün olacaqdır;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Çətin bir gün olacaq.
عَلَى ٱلْكَٰفِرِينَ غَيْرُ يَسِيرٍ ١٠
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(O gün) kafirlər üçün asan olmayacaqdır!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Həmin gün kafirlərə asan olmayacaqdır.
ذَرْنِى وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِيدًا ١١
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(Ya Peyğəmbər!) Məni Öz yaratdığım kimsə ilə tək burax! (Vəlid ibn Müğirə kimi kafirin cəzasını yalnız Mənə tapşır!)
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Məni yaratdığım kimsə ilə tək burax;
وَجَعَلْتُ لَهُۥ مَالًا مَّمْدُودًا ١٢
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Mən ona bollu mal-dövlət əta etdim;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Mən ona bolluca var-dövlət bağışladım,
وَبَنِينَ شُهُودًا ١٣
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Yanında hazır duran oğullar (verdim);
AzərbaycancaAlıxan Musayev
qayğısına qalan oğullar verdim
وَمَهَّدتُّ لَهُۥ تَمْهِيدًا ١٤
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Ona (hər şeyi) artıqlaması ilə müyəssər etdim (sərvət və mənsəbi ayağının altına döşədim).
AzərbaycancaAlıxan Musayev
və onu hər cür imkanlarla təmin etdim.
ثُمَّ يَطْمَعُ أَنْ أَزِيدَ ١٥
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(Bütün bunlardan) sonra yenə də (var-dövlətini) artırmağımı istəyir.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Bunlara baxmayaraq, o, yenə də əlavə etməyimi arzulayır.
كَلَّآ ۖ إِنَّهُۥ كَانَ لِءَايَٰتِنَا عَنِيدًا ١٦
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Xeyr (bu ola bilməz). Çünki o, ayələrimizə qarşı inadkar oldu.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Xeyr! Çünki o, ayələrimizi inadla inkar edir.
سَأُرْهِقُهُۥ صَعُودًا ١٧
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Mən onu məşəqqətli bir əzaba düçar edəcəyəm!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Mən onu sərt bir yoxuşa sürükləyəcəyəm.
إِنَّهُۥ فَكَّرَ وَقَدَّرَ ١٨
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O (Qur’an barəsində) fikirləşdi və (orada deyilənləri öz ürəyində) ölçdü-biçdi.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Çünki o, fikirləşərək qərara gəldi.
فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ ١٩
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Ölüm olsun ona! Necə ölçdü-biçdi?! (Peyğəmbərə sehrbaz dedi).
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Ona ölüm olsun! Necə qərara gəldi?
ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ ٢٠
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Yenə də ölüm olsun ona! Necə ölçdü-biçdi?!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Sonra yenə ona ölüm olsun! Gör nə qərara gəldi?
ثُمَّ نَظَرَ ٢١
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Sonra (qövmünün üzünə) baxdı.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Sonra o nəzər saldı.
ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ ٢٢
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Sonra üz-gözünü turşutdu, qaşqabağını tökdü.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Üz-gözünü turşudub qaşqabağını tökdü.
ثُمَّ أَدْبَرَ وَٱسْتَكْبَرَ ٢٣
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Sonra da (imandan) üz çevirdi, (Peyğəmbərə tabe olmağa) təkəbbür göstərdi.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Sonra da arxasını çevirib təkəbbür göstərdi
فَقَالَ إِنْ هَٰذَآ إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ ٢٤
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Və dedi: “Bu (sehrbazlardan) öyrənilən sehrdən başqa bir şey deyildir!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
və dedi: “Bu, sehrbazlardan eşidilib təkrarlanan sehrdən başqa bir şey deyildir!
إِنْ هَٰذَآ إِلَّا قَوْلُ ٱلْبَشَرِ ٢٥
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Bu yalnız bəşər sözüdür!”
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Bu, adi insan kəlamıdır!
سَأُصْلِيهِ سَقَرَ ٢٦
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Biz onu Səqərə atacağıq (orada yandıracağıq).
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Mən onu Səqərə salacağam.
وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا سَقَرُ ٢٧
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(Ya Peyğəmbər!) Sən nə bilirsən (haradan bilirsən) ki, nədir Səqər!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Sən haradan biləsən ki, Səqər nədir?!
لَا تُبْقِى وَلَا تَذَرُ ٢٨
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
O (heç kəsi sağ) qoymaz və (salamat) buraxmaz!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
O, kimsəni sağ-salamat buraxmaz,
لَوَّاحَةٌ لِّلْبَشَرِ ٢٩
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
İnsanı yandırıb-yaxar!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
dərini yandırıb-yaxar.
عَلَيْهَا تِسْعَةَ عَشَرَ ٣٠
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Onun üstündə on doqquz (nəfər gözətçi mələk) vardır.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Onun üzərində on doqquz gözətçi mələk vardır.
وَمَا جَعَلْنَآ أَصْحَٰبَ ٱلنَّارِ إِلَّا مَلَٰٓئِكَةً ۙ وَمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِّلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِيَسْتَيْقِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ وَيَزْدَادَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِيمَٰنًا ۙ وَلَا يَرْتَابَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۙ وَلِيَقُولَ ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ وَٱلْكَٰفِرُونَ مَاذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلًا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ ۚ وَمَا يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ ۚ وَمَا هِىَ إِلَّا ذِكْرَىٰ لِلْبَشَرِ ٣١
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Biz cəhənnəm gözətçilərini yalnız mələklərdən etdik. Biz onların sayını ancaq kafirlərin imtahana çəkilməsi, kitab verilənlərin yəqinlik hasil etməsi (çünki onların kitablarında bu mələklərin sayı on doqquzdur), iman gətirənlərin imanının daha da artması, kitab əhlinin və mö’minlərin (bununla əlaqədar Muhəmməd əleyhissəlam barəsində) şübhəyə düşməməsi, həmçinin qəlblərində mərəz (nifaq və şəkk mərəzi) olanların və kafirlərin: “Allah bu misalla nə demək istəyir?” – demələri üçün (on doqquz) etdik. Allah istədiyi kimsəni (haqq yoldan) belə sapdırır və istədiyini də doğru yola salır. Rəbbinin ordularını özündən başqası bilməz. Bu (vəsf olunan Səqər) insanlar üçün ancaq bir öyüd-nəsihətdir!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Biz Cəhənnəm gözətçilərini yalnız mələklərdən etdik və onların sayını on doqquz etdik ki, bu, kafirlər üçün ancaq bir sınaq olsun, özlərinə Kitab verilənlər yəqinlik hasil etsinlər, iman gətirənlərin imanı artsın, Kitab verilənlər və möminlər haqqa şübhə etməsinlər və qəlblərində xəstəlik olanlar və kafirlər: “Allah bu məsəllə nə demək istəyir?”– desinlər. Allah istədiyi kimsəni belə azdırır, istədiyini də doğru yola yönəldir. Sənin Rəbbinin qoşunları barədə yalnız Özü bilir. Bu, bəşəriyyət üçün ancaq bir xatırlatmadır.
كَلَّا وَٱلْقَمَرِ ٣٢
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Xeyr! (İş heç də bu müşriklərin zənn etdiyi kimi deyildir). And olsun aya;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Xeyr! And olsun aya!
وَٱلَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ ٣٣
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Dönüb-qayıdan (yaxud gündüzün dalınca gələn) gecəyə
AzərbaycancaAlıxan Musayev
And olsun dönüb uzaqlaşan gecəyə!
وَٱلصُّبْحِ إِذَآ أَسْفَرَ ٣٤
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Və sökülməkdə olan dan yerinə ki,
AzərbaycancaAlıxan Musayev
And olsun ağarmaqda olan sübh çağına!
إِنَّهَا لَإِحْدَى ٱلْكُبَرِ ٣٥
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(Cəhənnəm) böyük bəlalardan biridir!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Doğrudan da o Cəhənnəm ən böyük fəlakətdir,
نَذِيرًا لِّلْبَشَرِ ٣٦
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(O, Allahın əzabı ilə) qorxudur insanları -
AzərbaycancaAlıxan Musayev
həm bəşəriyyət üçün xəbərdarlıqdır,
لِمَن شَآءَ مِنكُمْ أَن يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ ٣٧
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Sizdən (yaxşı işlərdə) irəli düşmək, yaxud geri qalmaq istəyənləri!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
həm də sizlərdən yaxşı işlər görüb irəli çıxmaq və ya günah edib geriyə düşmək istəyənlər üçün.
كُلُّ نَفْسٍۭ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ ٣٨
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Hər kəs öz əməlinin girovudur! (Hərə öz əməlinin əvəzini alacaqdır!)
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Hər bir kəs qazandığının girovuna çevrilir,
إِلَّآ أَصْحَٰبَ ٱلْيَمِينِ ٣٩
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Sağ tərəf sahibləri (əməl dəftərləri sağ əllərinə verilənlər) istisna olmaqla!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
sağ tərəf sahiblərindən başqa.
فِى جَنَّٰتٍ يَتَسَآءَلُونَ ٤٠
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Onlar cənnətlərdədirlər; bir-birindən soruşacaqlar;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Onlar Cənnət bağlarında bir-birlərindən soruşacaqlar –
عَنِ ٱلْمُجْرِمِينَ ٤١
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Günahkarlar barəsində (və sonra həmin günahkarlara müraciət edib belə deyəcəklər):
AzərbaycancaAlıxan Musayev
günahkarlar barəsində.
مَا سَلَكَكُمْ فِى سَقَرَ ٤٢
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
“Sizi Səqərə (Cəhənnəmə) salan nədir?”
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Sizi Səqərə salan nədir?
قَالُوا۟ لَمْ نَكُ مِنَ ٱلْمُصَلِّينَ ٤٣
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Onlar deyəcəklər: “Biz namaz qılanlardan deyildik;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Onlar deyəcəklər: “Biz namaz qılanlardan deyildik.
وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ ٱلْمِسْكِينَ ٤٤
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Yoxsulu da yedirtməzdik;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Kasıbı da yedizdirməzdik.
وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ ٱلْخَآئِضِينَ ٤٥
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Batilə dalanlarla birlikdə biz də dalardıq;
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Batil sözlər danışanlarla birlikdə biz də danışardıq,
وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ ٱلدِّينِ ٤٦
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Haqq-hesab gününü yalan sayardıq.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
və Haqq-hesab gününü yalan hesab edərdik –
حَتَّىٰٓ أَتَىٰنَا ٱلْيَقِينُ ٤٧
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Ölüm bizi haqlayana qədər (bu vəziyyətdə qaldıq)”.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
ölüm yəqinliyi bizə gələnə qədər”.
فَمَا تَنفَعُهُمْ شَفَٰعَةُ ٱلشَّٰفِعِينَ ٤٨
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Şəfaət edənlərin şəfaəti onlara fayda verməz!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Odur ki, şəfaət edənlərin şəfaəti onlara fayda verməz.
فَمَا لَهُمْ عَنِ ٱلتَّذْكِرَةِ مُعْرِضِينَ ٤٩
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Onlara nə olub ki, öyüd-nəsihətdən üz çevirirlər (qaçırlar).
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Onlara nə olub ki, nəsihətdən üz döndərirlər?
كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُّسْتَنفِرَةٌ ٥٠
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Onlar sanki vəhşi eşşəklərdir.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Sanki ürküdülmüş vəhşi uzunqulaqlardır ki,
فَرَّتْ مِن قَسْوَرَةٍۭ ٥١
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
(O eşşəklər ki) aslandan hürküb qaçarlar!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
ovçulardan (yaxud aslandan) qaçırlar.
بَلْ يُرِيدُ كُلُّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُمْ أَن يُؤْتَىٰ صُحُفًا مُّنَشَّرَةً ٥٢
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Xeyr, onların hər biri özünə (göydən) nazil olmuş səhifələr verilməsini istəyər.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Əksinə, onlardan hər biri vəhy olunmuş səhifələrin məhz ona verilməsini istəyir.
كَلَّا ۖ بَل لَّا يَخَافُونَ ٱلْءَاخِرَةَ ٥٣
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Xeyr, daha doğrusu, onlar axirətdən qorxmazlar!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Xeyr! Əksinə, onlar Axirətdən qorxmurlar.
كَلَّآ إِنَّهُۥ تَذْكِرَةٌ ٥٤
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Xeyr, bu (Qur’an) bir öyüd-nəsihətdir!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Xeyr! Bu Quran bir nəsihətdir.
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ ٥٥
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
İstəyənlər ondan öyüd alar.
AzərbaycancaAlıxan Musayev
İstəyən onu xatırlayar.
وَمَا يَذْكُرُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ هُوَ أَهْلُ ٱلتَّقْوَىٰ وَأَهْلُ ٱلْمَغْفِرَةِ ٥٦
AzərbaycancaMəmmədəliyev – Bünyadov
Bununla belə, Allah istəməsə, onlar əsla öyüd ala bilməzlər. Qorxub çəkinməyə də, bağışlamağa da layiq olan ancaq Odur!
AzərbaycancaAlıxan Musayev
Bilin ki, Allah istəmədikcə onlar xatırlaya bilməzlər. Mütləq qüdrətindən qorxub çəkinməyə layiq olan da, bağışlamağa qadir olan da Odur!