لَآ أُقْسِمُ بِيَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ ١
And içirəm qiyamət gününə;
And içirəm Qiyamət gününə!
لَآ أُقْسِمُ بِيَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ ١
And içirəm qiyamət gününə;
And içirəm Qiyamət gününə!
وَلَآ أُقْسِمُ بِٱلنَّفْسِ ٱللَّوَّامَةِ ٢
And içirəm (günah etdiyi üçün, yaxud yaxşı əməli azdır deyə) özünü qınayan nəfsə! (Siz öləndən sonra mütləq diriləcəksiniz!)
And içirəm peşmançılıq çəkən nəfsə!
أَيَحْسَبُ ٱلْإِنسَٰنُ أَلَّن نَّجْمَعَ عِظَامَهُۥ ٣
Məgər insan elə güman edir ki, (qiyamət günü) onun sümüklərini bir yerə yığa bilməyəcəyik?!
İnsan elə düşünür ki, Biz onun sümüklərini yığa bilməyəcəyik.
بَلَىٰ قَٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّىَ بَنَانَهُۥ ٤
Bəli, Biz onun barmaqlarını da (barmaq sümüklərini də, barmaqlarının uclarını da) düzəltməyə qadirik!
Mütləq yığacağıq! Biz onun barmaq uclarını bərpa etməyə qadirik.
بَلْ يُرِيدُ ٱلْإِنسَٰنُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُۥ ٥
Lakin insan (bundan sonra da) önündəkini (qiyaməti) danmaq (pis işlər görmək) istəyər.
Lakin insan bundan sonra da günah etmək fikrindədir.
يَسْـَٔلُ أَيَّانَ يَوْمُ ٱلْقِيَٰمَةِ ٦
Və (istehza ilə): “Qiyamət günü nə vaxt olacaqdır?” – deyə soruşar.
O: “Qiyamət günü nə vaxt olacaq!”– deyə rişxəndlə soruşur.
فَإِذَا بَرِقَ ٱلْبَصَرُ ٧
Göz (heyrətdən) bərələcəyi;
Gözlər bərələ qalacağı,
وَخَسَفَ ٱلْقَمَرُ ٨
Ay tutulacağı;
ay tutulacağı
وَجُمِعَ ٱلشَّمْسُ وَٱلْقَمَرُ ٩
Günəşlə ay birləşəcəyi (hər ikisinin qərbdən çıxacağı, nurunun gedəcəyi) zaman -
və günəşlə ayın qovuşacağı zaman –
يَقُولُ ٱلْإِنسَٰنُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ ٱلْمَفَرُّ ١٠
Məhz o gün insan: “Qaçıb can qurtarmağa yer haradadır?” – deyəcəkdir.
o gün insan deyəcəkdir: “Hara qaçaq?”
كَلَّا لَا وَزَرَ ١١
Xeyr, (o gün) heç bir sığınacaq olmayacaqdır!
Xeyr, o gün pənah aparılacaq yer tapılmayacaq.
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ ٱلْمُسْتَقَرُّ ١٢
O gün (ey insan!) duracaq (pənah aparılacaq) yer ancaq Rəbbinin hüzurudur!
O gün qayıdış ancaq sənin Rəbbinə olacaqdır.
يُنَبَّؤُا۟ ٱلْإِنسَٰنُ يَوْمَئِذٍۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ١٣
O gün insana öncə etdiyi və sonraya qoyduğu nə varsa (sağlığında dünyada gördüyü işlər və öləndən sonra qoyub getdiyi yaxşı, pis nə varsa, hamısı) xəbər veriləcəkdir!
O gün insana əvvəllər etdiyi və sonraya saxladığı əməlləri barədə xəbər veriləcəkdir.
بَلِ ٱلْإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفْسِهِۦ بَصِيرَةٌ ١٤
Doğrusu, insan özü-özünə şahiddir!
Əslində, insan öz əleyhinə şahidlik edəcəkdir;
وَلَوْ أَلْقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ ١٥
O, hər cür üzrxahlıq etsə də, (qəbul olunmaz)!
üzrlü olub-olmadığı bütün halları ortaya qoysa da.
لَا تُحَرِّكْ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِۦٓ ١٦
(Ya Peyğəmbər! Cəbrail sənə Qur’an oxuduğu zaman) onu tələm-tələsik əzbərləmək üçün dilini tərpətmə! (Sən də onunla birlikdə Qur’anı təkrar etmə, yalnız dinlə!)
Cəbrail sənə Quranı nazil etdikdə onu tələm-tələsik yadda saxlamaq üçün dilini tərpətmə!
إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُۥ وَقُرْءَانَهُۥ ١٧
Çünki onu (sənin qəlbində) cəm etmək, (dilində) oxutmaq Bizə aiddir.
Şübhəsiz ki, sənin qəlbində onun qərar tutması və dilinlə onun oxunması Bizə aiddir.
فَإِذَا قَرَأْنَٰهُ فَٱتَّبِعْ قُرْءَانَهُۥ ١٨
Biz onu (Cəbrailin dili ilə) oxutduğumuz zaman oxunmasını diqqətlə dinlə.
Biz onu oxuduğumuz zaman sən onun oxunuşunu izlə.
ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُۥ ١٩
Sonra onu (sənə) bəyan etmək də Bizə aiddir!
Sonra, sözsüz ki, onu izah etmək də Bizə aiddir.
كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ ٱلْعَاجِلَةَ ٢٠
Xeyr, xeyr! Siz tez keçib gedəni (fani dünyanı) sevirsiniz.
Xeyr! Əksinə, siz tez ötüb keçən fani dünyanı sevir,
وَتَذَرُونَ ٱلْءَاخِرَةَ ٢١
Axirəti isə tərk edirsiniz.
Axirətdən isə uzaqlaşırsınız.
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَّاضِرَةٌ ٢٢
O gün neçə-neçə üzlər sevinib güləcək,
O gün neçə-neçə üzlər nurlanacaq
إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ٢٣
Öz Rəbbinə baxacaqdır!
və öz Rəbbinə baxacaqdır.
وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍۭ بَاسِرَةٌ ٢٤
O gün neçə-neçə üzlər tutulub qaralacaq,
O gün neçə-neçə üzlər də tutulub qaralacaq,
تَظُنُّ أَن يُفْعَلَ بِهَا فَاقِرَةٌ ٢٥
(Sahiblərinin) bel sümüklərinin (dəhşətli bir əzabla) qırılacağını anlayacaqdır!
və yəqin edəcək ki, onlara müsibət artıq üz vermişdir.
كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِىَ ٢٦
Xeyr, (can) boğaza (körpücük sümüklərinə) gəlib yetişəcəyi,
Xeyr, o ruh körpücük sümüklərinə yetişəcəyi zaman;
وَقِيلَ مَنْ ۜ رَاقٍ ٢٧
“(Onu bu bəladan) kim xilas edə bilər?” – deyiləcəyi,
“Ovsunu kim oxuyacaq?”– deyiləcəkdir.
وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلْفِرَاقُ ٢٨
(Can üstə olan kimsə) ayrılıq dəminin gəlib çatdığını anlayacağı,
Can verən adam dünya həyatından ayrıldığını yəqin edəcəyi,
وَٱلْتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ ٢٩
Və (ölüm qorxusundan) qıçı-qıçına dolaşacağı zaman,
və ayaq ayağa dolaşacağı zaman –
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ ٱلْمَسَاقُ ٣٠
Aparılacağı yer Rəbbinin hüzuru olacaqdır (ey insan)!
o gün hər kəs Rəbbinin hüzuruna gətiriləcəkdir.
فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ ٣١
Beləliklə, o (kafir Əbu Cəhl) nə (Qur’anı) təsdiq etdi, nə də namaz qıldı.
O kafir nə Quranı təsdiq etdi, nə də namaz qıldı.
وَلَٰكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ ٣٢
Amma (Allah kəlamını) yalan saydı, (ondan) üz döndərdi.
Haqqı da yalan saydı və üz döndərdi.
ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ ٣٣
Sonra da özünü darta-darta ailəsinin yanına getdi.
Sonra da lovğa-lovğa öz ailəsinin yanına getdi.
أَوْلَىٰ لَكَ فَأَوْلَىٰ ٣٤
Vay sənin halına, vay!
Vay sənin halına, vay!
ثُمَّ أَوْلَىٰ لَكَ فَأَوْلَىٰٓ ٣٥
Yenə də vay sənin halına, vay!
Yenə də vay sənin halına, vay!
أَيَحْسَبُ ٱلْإِنسَٰنُ أَن يُتْرَكَ سُدًى ٣٦
Məgər insan elə güman edir ki, o, başlı-başına (cəzasız) buraxılacaq?!
Bəlkə insan özbaşına qoyulacağını güman edir?
أَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِّن مَّنِىٍّ يُمْنَىٰ ٣٧
Məgər o tökülən bir qətrə nütfə deyildimi?!
Məgər o, kişi toxumundan axıdılan bir damla nütfə deyildimi?
ثُمَّ كَانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ ٣٨
Sonra laxtalanmış qan oldu və (Allah) onu yaradıb surət verdi (insan şəklinə saldı).
Sonra laxtalanmış qan oldu. Allah onu yaradıb kamil bir görkəmə saldı.
فَجَعَلَ مِنْهُ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰٓ ٣٩
Sonra da ondan biri kişi, biri qadın olmaqla iki cift (həmtay) yaratdı.
Ondan da bir cüt kişi və qadın yaratdı.
أَلَيْسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحْۦِىَ ٱلْمَوْتَىٰ ٤٠
Elə isə O Allah ölüləri diriltməyə qadir deyildirmi?!
Məgər O, ölüləri diriltməyə qadir deyil?