لَآ أُقْسِمُ بِهَٰذَا ٱلْبَلَدِ ١
And içirəm bu şəhərə (Məkkəyə) -
And içirəm bu şəhərə (Məkkəyə)!
لَآ أُقْسِمُ بِهَٰذَا ٱلْبَلَدِ ١
And içirəm bu şəhərə (Məkkəyə) -
And içirəm bu şəhərə (Məkkəyə)!
وَأَنتَ حِلٌّۢ بِهَٰذَا ٱلْبَلَدِ ٢
Sənin yaşadığın (sənə halal olan) şəhərə;
Sən də o şəhərin sakinisən.
وَوَالِدٍ وَمَا وَلَدَ ٣
And içirəm ataya və onun övladına (Adəmə və onun nəslinə, yaxud İbrahimə və oğlu İsmailə) ki,
And olsun valideynə və onun törəməsinə!
لَقَدْ خَلَقْنَا ٱلْإِنسَٰنَ فِى كَبَدٍ ٤
Biz insanı məşəqqətdə yaratdıq! (İnsan doğulduğu gündən qəbir evinə gedənə qədər əzab-əziyyət içində çalışıb çabalayır, həyat boyu müxtəlif çətinliklərlə üzləşər. Bu, ilahı bir hikmətdir, həyatın qanunudur!)
Biz insanı çətinlik içində xəlq etdik.
أَيَحْسَبُ أَن لَّن يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌ ٥
Məgər insan (Vəlid bin əl-Müğirə) heç kəsin ona gücü çatmayacağını zənn edir?
O, heç kəsin ona gücü çatmayacağınımı güman edir?
يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُّبَدًا ٦
Və: Mən (Peyğəmbərlə düşmənçilik yolunda) xeyli mal-dövlət sərf etmişəm!” – deyir?
O deyir: “Mən çoxlu var-dövlət sərf etmişəm!”
أَيَحْسَبُ أَن لَّمْ يَرَهُۥٓ أَحَدٌ ٧
Məgər o heç kəsin onu görmədiyini güman edir?!
O, heç kəsin onu görməyəcəyinimi zənn edir?
أَلَمْ نَجْعَل لَّهُۥ عَيْنَيْنِ ٨
Məgər Biz ona iki göz vermədikmi?!
Məgər ona iki gözü Biz verməmişikmi?
وَلِسَانًا وَشَفَتَيْنِ ٩
Eləcə də bir dil və qoşa dodaq (vermədikmi)?!
Bir dillə iki dodaq verməmişikmi?
وَهَدَيْنَٰهُ ٱلنَّجْدَيْنِ ١٠
Biz ona iki yol (xeyir və şər, küfr və iman yollarını) göstərmədikmi?!
Onu iki yoxuşlu yola yönəltmədikmi?
فَلَا ٱقْتَحَمَ ٱلْعَقَبَةَ ١١
Lakin o, əqəbəni (maneəni) keçə bilmədi (özünə verilən bu qədər ne’mətlərə şükür etmədi).
O isə sərt yoxuşu aşmağa can atmadı.
وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا ٱلْعَقَبَةُ ١٢
(Ya Peyğəmbər!) Sən nə bilirsən (haradan bilirsən) ki, əqəbə nədir?!
Sən nə bilirsən ki, sərt yoxuş nədir?
فَكُّ رَقَبَةٍ ١٣
(O) bir kölə azad etməkdir;
O, bir kölə azad etməkdir
أَوْ إِطْعَٰمٌ فِى يَوْمٍ ذِى مَسْغَبَةٍ ١٤
Yaxud aclıq günü (zamanı) yemək verməkdir -
və ya aclıq günündə möhtaca yemək verməkdir –
يَتِيمًا ذَا مَقْرَبَةٍ ١٥
Qohumluq əlaqəsi çatan bir yetimə.
qohumluq əlaqəsi çatan bir yetimə,
أَوْ مِسْكِينًا ذَا مَتْرَبَةٍ ١٦
Və ya (taqətsizlikdən) torpağa sərilmiş bir miskinə!
yaxud aclıqdan yerə uzanmış kasıba!
ثُمَّ كَانَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَتَوَاصَوْا۟ بِٱلصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا۟ بِٱلْمَرْحَمَةِ ١٧
Sonra da iman gətirən və bir-birinə səbr tövsiyə edən, mərhəmət tövsiyə edən kimsələrdən olmaqdır!
Sonra isə o, iman gətirən, bir-birinə səbir və mərhəmət tövsiyə edənlərdən olmaqdır.
أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلْمَيْمَنَةِ ١٨
Onlar sağ tərəf sahibləridir! (Əməl dəftərləri sağ əllərinə verilənlərdir!)
Onlar sağ tərəf sahibləridir.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا هُمْ أَصْحَٰبُ ٱلْمَشْـَٔمَةِ ١٩
Ayələrimzi inkar edənlər isə sol tərəf sahibləridir! (Əməl dəftərləri sol əllərinə verilənlərdir!)
Ayələrimizi inkar edənlər isə sol tərəf sahibləridir.
عَلَيْهِمْ نَارٌ مُّؤْصَدَةٌۢ ٢٠
Onları hər tərəfi qapalı Cəhənnəm gözləyir! (Kafirlər Cəhənnəmdə həmişəlik qalar, oradan heç yerə çıxa bilməzlər!)
Od onların üzərində qapanacaqdır.