وَٱلنَّٰزِعَٰتِ غَرْقًا ١
And olsun (kafirlərin canını) zorla alanlara;
And olsun kafirlərin canını zorla alanlara!
وَٱلنَّٰزِعَٰتِ غَرْقًا ١
And olsun (kafirlərin canını) zorla alanlara;
And olsun kafirlərin canını zorla alanlara!
وَٱلنَّٰشِطَٰتِ نَشْطًا ٢
And olsun (mö’minlərin canını) rahatlıqla alanlara;
And olsun möminlərin canını rahatlıqla alanlara!
وَٱلسَّٰبِحَٰتِ سَبْحًا ٣
And olsun sür’ətlə üzənlərə;
And olsun göydə üzdükcə üzənlərə!
فَٱلسَّٰبِقَٰتِ سَبْقًا ٤
And olsun (bir-birini) ötdükcə ötənlərə;
And olsun ötdükcə ötənlərə!
فَٱلْمُدَبِّرَٰتِ أَمْرًا ٥
And olsun işə əncam çəkənlərə (Allahın əmri ilə dünyanın işlərini idarə edən mələklərə ki, qiyamət haqdır və siz qiyamət günü dirilib haqq-hesab üçün Allahın hüzurunda duracaqsınız)!
And olsun buyruqları yerinə yetirənlərə!
يَوْمَ تَرْجُفُ ٱلرَّاجِفَةُ ٦
O gün sarsılan sarsılacaq (surun birinci üfürülməsi ilə yer, göy lərzəyə gələcək),
O gün lərzəyə gələn lərzələnəcək,
تَتْبَعُهَا ٱلرَّادِفَةُ ٧
Onun ardınca bir sarsıntı da olacaqdır! (Sur ikinci dəfə üfürüləcəkdir. İsrafil suru birinci dəfə çaldıqda hər şey məhv olacaq, ikinci dəfə çaldıqda isə hamı diriləcəkdir. Bunların arası dünya vaxtı ilə müqayisədə qırx il çəkəcəkdir).
onun ardınca təkrar lərzələnəcək.
قُلُوبٌ يَوْمَئِذٍ وَاجِفَةٌ ٨
O gün ürəklər qorxub titrəyəcək,
Həmən gün qəlblər qorxudan tir-tir əsəcək.
أَبْصَٰرُهَا خَٰشِعَةٌ ٩
Gözləri (o ürəklərin sahib olduğu gözlər dəhşətdən) zəlilcəsinə yerə dikiləcəkdir.
Bu qəlb sahiblərinin gözləri məzlum görkəm alacaq.
يَقُولُونَ أَءِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِى ٱلْحَافِرَةِ ١٠
(Qiyaməti inkar edən kafirlər dünyada istehza ilə) deyirlər: “Doğrudanmı biz (öləndən sonra dirilib) əvvəlki vəziyyətimizə qaytarılacağıq?!
Onlar deyirlər: “Yəni biz yenidən bundan qabaqkı halımıza döndəriləcəyik?
أَءِذَا كُنَّا عِظَٰمًا نَّخِرَةً ١١
Özü də çürümüş sümüklər olduğumuz zamanmı?!”
Sümüklərimiz çürüdükdən sonra?”
قَالُوا۟ تِلْكَ إِذًا كَرَّةٌ خَاسِرَةٌ ١٢
Onlar deyirlər: “Elə isə bu ziyanlı dönüşdür (çünki onun arxasında şiddətli bir əzab durur).
Onlar dedilər: “Belə olduğu halda bu, zərərli bir qayıdışdır”.
فَإِنَّمَا هِىَ زَجْرَةٌ وَٰحِدَةٌ ١٣
(Ey kafirlər! Bu, Allah üçün çətin deyildir). Doğrudan da, o (surun axırıncı dəfə çalınması) ancaq tək bir dəhşətli səsdir (nə’rədir)!
O surun üfürülməsi təkcə qorxunc bir səsdir.
فَإِذَا هُم بِٱلسَّاهِرَةِ ١٤
Onlar dərhal (qəbirlərindən çıxıb) dümdüz bir yerdə olacaqlar!
O vaxt onlar ləngimədən qəbirlərindən yerin səthinə çıxacaqlar.
هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ مُوسَىٰٓ ١٥
(Ya Peyğəmbər!) Musanın hekayəti (söhbəti) sənə gəlib çatdımı?
Musanın hadisəsi sənə yetişdimi?
إِذْ نَادَىٰهُ رَبُّهُۥ بِٱلْوَادِ ٱلْمُقَدَّسِ طُوًى ١٦
O zaman ki, Rəbbi ona müqəddəs Tuva vadisində belə xitab etdi:
O zaman Rəbbi onu müqəddəs Tuva vadisində səsləyib demişdi:
ٱذْهَبْ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُۥ طَغَىٰ ١٧
“Fir’onun yanına get. Çünki o, (allahlıq iddiasına düşməklə, xalqa zülm etməklə) çox azmışdır (həddini aşmışdır).
“Fironun yanına yollan! O, həddini çox aşmışdır.
فَقُلْ هَل لَّكَ إِلَىٰٓ أَن تَزَكَّىٰ ١٨
Və de: “(Günahlardan) təmizlənmək istəyirsənmi?
De: “Günahlardan xilas olmaq istəyirsənmi?
وَأَهْدِيَكَ إِلَىٰ رَبِّكَ فَتَخْشَىٰ ١٩
Səni Rəbbinə tərəf gətirimmi ki, (Ondan) qorxasan?”
Səni Rəbbinə doğru yönəldimmi ki, Ondan qorxub çəkinəsən?”
فَأَرَىٰهُ ٱلْءَايَةَ ٱلْكُبْرَىٰ ٢٠
(Musa gəlib Allahın buyuruğunu Fir’ona ərz elədi) və ona (özünün həqiqi peyğəmbər olmasına dəlalət edən) ən böyük mö’cüzəni (əsanın dönüb əjdaha olmasını) göstərdi.
Musa ən böyük möcüzəni Firona göstərdi.
فَكَذَّبَ وَعَصَىٰ ٢١
Lakin (Fir’on Musanı) təkzib edib (ona) asi oldu.
O isə haqqı yalan sayıb üsyankar olduğunu göstərdi.
ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعَىٰ ٢٢
Sonra geri dönüb (özünə buyurulanlardan üz döndərərək fitnə-fəsad törətməyə, Musaya qarşı tədbir tökməyə) tələsdi.
Sonra da üz döndərib fəsad törətməyə girişdi.
فَحَشَرَ فَنَادَىٰ ٢٣
Və (ə’yan-əşrafını, bütün təbəələrini) toplayıb (onlara) belə xitab etdi:
O, camaatını toplayıb onlara hündür səslə müraciət edərək
فَقَالَ أَنَا۠ رَبُّكُمُ ٱلْأَعْلَىٰ ٢٤
“Həqiqətən, mən sizin ən uca Rəbbinizəm!”
dedi: “Sizin ən uca rəbbiniz mənəm!”
فَأَخَذَهُ ٱللَّهُ نَكَالَ ٱلْءَاخِرَةِ وَٱلْأُولَىٰٓ ٢٥
Allah da onu axirət və dünya əzabına giriftar etdi. (Yaxud: Allah ona axırıncı və əvvəlinci sözlərinin cəzasını verdi).
Belə olduqda, Allah da onu dünya və Axirət əzabı ilə yaxaladı.
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّمَن يَخْشَىٰٓ ٢٦
Şübhəsiz ki, bunda (Allahdan) qorxan kimsələr üçün ibrət dərsi vardır.
Həqiqətən, bunda Allahdan qorxanlardan ötrü işarə var.
ءَأَنتُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَمِ ٱلسَّمَآءُ ۚ بَنَىٰهَا ٢٧
(Ey kafirlər!) Sizi yaratmaq çətindir, yoxsa göyü ki (Allah) onu yaratdı;
Sizin yaradılışınız çətindir, yoxsa göyün? Allah onu qurdu,
رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوَّىٰهَا ٢٨
Qübbəsini ucaltdı, düzəldib nizama saldı;
onun qübbəsini yüksəltdi və düzəldib kamilləşdirdi,
وَأَغْطَشَ لَيْلَهَا وَأَخْرَجَ ضُحَىٰهَا ٢٩
Gecəsini qaranlıq, gündüzünü işıqlı etdi?!
gecəsini qaranlıq edib, səhərini də nurlandırdı.
وَٱلْأَرْضَ بَعْدَ ذَٰلِكَ دَحَىٰهَآ ٣٠
Bundan sonra da yeri döşəyib (yayıb) düzəltdi (üstündə gəzmək və yaşamaq üçün onu yararlı hala saldı).
Sonra yeri döşəyib,
أَخْرَجَ مِنْهَا مَآءَهَا وَمَرْعَىٰهَا ٣١
Ondan suyunu və otlağını çıxartdı.
onda su və otlaq yaratdı,
وَٱلْجِبَالَ أَرْسَىٰهَا ٣٢
(Orada) dağları yerləşdirdi.
dağları da yerə bərkitdi.
مَتَٰعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَٰمِكُمْ ٣٣
(Bütün bunlar) sizin və heyvanlarınızın istifadəsi üçündür.
Bunlar sizin və mal-qaranızın faydalanmasından ötrüdür.
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلطَّآمَّةُ ٱلْكُبْرَىٰ ٣٤
O böyük bəla (qiyamət) gələndə,
Ən böyük fəlakətin gəldiyi zaman –
يَوْمَ يَتَذَكَّرُ ٱلْإِنسَٰنُ مَا سَعَىٰ ٣٥
O gün insan nələr etdiyini (dünyadakı bütün yaxşı, pis əməllərini) yadına salacaqdır.
o gün insan törətdiklərini xatırlayacaqdır.
وَبُرِّزَتِ ٱلْجَحِيمُ لِمَن يَرَىٰ ٣٦
Cəhənnəm də hər görənə görünəcəkdir.
Cəhənnəm isə hər görmə qabiliyyətliyə göstəriləcəkdir.
فَأَمَّا مَن طَغَىٰ ٣٧
Kim (dünyada) azğınlıq etmişsə,
Kim həddi aşmışsa,
وَءَاثَرَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا ٣٨
Dünyanı (axirətdən) üstün tutmuşsa,
dünya həyatını axirətdən üstün bilmişsə,
فَإِنَّ ٱلْجَحِيمَ هِىَ ٱلْمَأْوَىٰ ٣٩
Şübhəsiz ki, onun məskəni Cəhənnəmdir!
həqiqətən, Cəhənnəm onun sığınacağı olacaqdır.
وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِۦ وَنَهَى ٱلنَّفْسَ عَنِ ٱلْهَوَىٰ ٤٠
Amma kim (qiyamət günü) Rəbbinin hüzurunda durmaqdan qorxmuş və nəfsinə istəyini (şəfvəti) qadağan etmişsə,
Ancaq kim Rəbbinin hüzuruna gələcəyindən qorxmuş və nəfsinə ehtirası yasaq etmişsə,
فَإِنَّ ٱلْجَنَّةَ هِىَ ٱلْمَأْوَىٰ ٤١
Həqiqətən, onun yurdu Cənnətdir!
həqiqətən, Cənnət onun məskəni olacaq.
يَسْـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَىٰهَا ٤٢
(Ya Peyğəmbər! Müşriklər) səndən o saatın nə vaxt gələcəyi (qiyamətin nə vaxt qopacağı) barəsində soruşarlar.
Səndən o Saat barəsində: “O nə vaxt qopacaq?”– deyə soruşurlar.
فِيمَ أَنتَ مِن ذِكْرَىٰهَآ ٤٣
Sən onu (onun vaxtını) nə bilirsən?!
Axı sən onu haradan biləsən?!
إِلَىٰ رَبِّكَ مُنتَهَىٰهَآ ٤٤
Onu sonuna qədər (bütün təfərrüatı ilə) bilmək ancaq sənin Rəbbinə məxsusdur.
Onu kamil bilmək sənin Rəbbinə aiddir.
إِنَّمَآ أَنتَ مُنذِرُ مَن يَخْشَىٰهَا ٤٥
Sən ancaq ondan (qiyamətdən) xəbərdar edib çəkindirənsən!
Sən yalnız ondan qorxanı xəbərdar edənsən.
كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا لَمْ يَلْبَثُوٓا۟ إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحَىٰهَا ٤٦
Onu (qiyaməti) gördükləri gün (dünyada və ya qəbir evində) yalnız bir axşam, yaxud bir səhər qaldıqlarını sanacaqlar!
Onlar Qiyaməti gördükləri an dünyada yalnız bir axşam çağı və yaxud bir gündüz qədər yaşadıqlarını güman edəcəklər!